Thành công trong điều chế thuốc chữa ung thư tại Việt Nam

Theo một công bố mới đây, một nhóm nghiên cứu thuộc Bộ môn Bào chế, Trường Đại học Dược Hà Nội đã thành công trong việc điều chế thuốc chữa ung thư, chống ung thư hướng đích bằng công nghệ bào chế liposome. Dù chỉ trong phạm vi phòng thí nghiệm nhưng phương pháp điều chế này hứa hẹn sẽ làm tăng hiệu quả điều trị và giảm độc tính của thuốc đối với cơ thể người bệnh, giảm chi phí điều trị.

Lợi ích của thuốc hướng đích?

Hiện nay, những người mắc bệnh ung thư vẫn có thể được điều trị bằng các biện pháp hóa trị, xạ trị, sử dụng những chất hóa học và tia X để tiêu diệt các tế bào ung thư. Tuy nhiên, hóa trị và xạ trị cũng gây ảnh hưởng đến các tế bào khỏe mạnh và gây những tác dụng phụ như mệt mỏi, suy nhược cơ thể, rụng tóc… Để khắc phục được nhược điểm này, thuốc chữa ung thư hướng đích liposome doxorubicin được tạo ra chỉ tiêu diệt các khối u ác tính, giảm thấp nhất độc tính của thuốc với cơ thể. Thuốc đã được thử nghiệm thành công trên những con chuột được gắn tế bào ung thư người. Ngoài ra, thuốc hướng đích còn được điều chế điều trị bệnh nấm hệ thống là liposome amphotericin B.

thuoc-ung-thu-made-in-viet-nam
Liposome có thể hướng đến đúng khối u ác tính.

Thuốc chữa ung thư hướng đích được điều chế thế nào?

Doxorubicin là một loại anthracycline hóa trị được sử dụng đơn độc hoặc kết hợp với phương pháp điều trị hoặc các thuốc khác để điều trị một số dạng khác nhau của ung thư. Doxorubicin hoạt động bằng cách làm chậm hoặc ngăn chặn sự phát triển của tế bào ung thư. Thuốc được tiêm vào tĩnh mạch với liều lượng dựa trên tình trạng y tế, kích thước cơ thể và khả năng đáp ứng điều trị của người bệnh.
Để khắc phục những độc tính của thuốc này, nhóm nghiên cứu thuộc Trường Đại học Dược Hà Nội với trưởng nhóm là PGS.TS. Phạm Thị Minh Huệ đã nghiên cứu và bào chế thành công dạng thuốc tiêm liposome với dược phẩm doxorubicin chữa ung thư. Liposome là những tiểu phân hình cầu có kích thước nano, có cấu trúc gồm một hoặc nhiều lớp màng lipid kép bao quanh một lõi chứa hoạt chất. Liposome được coi là một hệ vận chuyển lý tưởng với khả năng chứa, bảo vệ, vận chuyển và giải phóng hoạt chất vào những vị trí mong muốn trong cơ thể một cách chính xác và đúng liều lượng. Nhóm nghiên cứu đã tìm cách đưa doxobubicin vào trong khoang nước của liposome nhờ vào sự chênh lệch pH, đặc tính ion hóa của liposome và đạt được kết quả thành công. Qua các thử nghiệm trong phòng thí nghiệm trên chuột, nhóm nghiên cứu khẳng định chế phẩm liposome doxorubicin có được các đặc tính tương tự với các chế phẩm đối chiếu có uy tín trên thị trường và được chứng minh tác dụng cũng như độ an toàn với giá thành ước tính rẻ hơn một nửa.

cac-liposome-trong-mach-mau
Các liposome có cấu tạo nano trong lòng mạch máu.

Ứng dụng liposome điều chế thuốc chống nấm

Amphotericin B là một kháng sinh chống nấm. Thuốc được sử dụng trong các trường hợp nhiễm nấm nghiêm trọng, có thể gây tử vong hoặc ngăn ngừa nhiễm khuẩn nấm ở những bệnh nhân bị sốt, lượng bạch cầu trong máu thấp (bạch cầu trung tính) hoặc bệnh nhân có hệ miễn dịch suy yếu (người nhiễm HIV, ghép tạng hoặc ung thư). Thuốc hoạt động bằng cách ngăn chặn sự phát triển của nấm nhờ gắn vào sterol (chủ yếu là ergosterol) ở màng tế bào nấm làm biến đổi tính thấm của màng. Tuy nhiên, thuốc cũng gây độc tính với người khi gắn với sterol bào chất của người (chủ yếu cholesterol). Để khắc phục độc tính này, nhóm nghiên cứu thuộc Trường Đại học Dược Hà Nội đã dựa vào đặc điểm không tan trong nước của amphotericin B để bào chế thuốc dưới dạng liposome bằng cách tạo phức với phospholipid kép của lớp vỏ liposome. Liposome amphotericin B đã được thử nghiệm trên chuột trong phòng thí nghiệm và cũng đã ghi nhận thành công.

Điều trị cho bệnh nhân ung thư

Công nghệ bào chế liposome ứng dụng trong dược phẩm là lĩnh vực mới ở nước ta. Ngoài việc đưa thuốc đến đúng vị trí mong muốn, cấu trúc màng lipid của liposome còn tương đồng và dung hợp với cấu trúc màng tế bào để giải phóng lượng hoạt chất bên trong nó giúp tăng cường khả năng hấp thụ và khả năng cung cấp liên tục hoạt chất trong một khoảng thời gian dài. Hy vọng trong thời gian không xa, thuốc chống ung thư, chống nấm được điều chế bằng công nghệ liposome của Trường Đại học Dược Hà Nội sẽ được triển khai sản xuất thử nghiệm ở quy mô lớn hơn trong một nhà máy có trang thiết bị phù hợp để người bệnh sớm được tiếp cận với loại thuốc điều trị trúng tại đích với giá thành rẻ hơn nhiều so với thuốc nhập khẩu chất lượng tương tự.

Theo Lê Thu Lương – Sức khỏe và Đời sống

Cuộc sống khỏe

Chia sẻ với mong muốn ai cũng sẽ có một cuộc sống khỏe mạnh, hạnh phúc

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *